“Hồng Bàng thị truyện” phản ánh điều gì ?


Mặc dù không có văn bản duy nhất, nhưng hệ thống Hồng Bàng thị truyện (鴻龐氏傳) được xác định ra đời sớm nhất vào thời Trần mạt (thế kỷ XIV) và được bồi đắp mạnh mẽ trong các giai đoạn sau.

Dẫu bối cảnh các sự tích là thời nguyên thủy xa xôi, nhưng Hồng Bàng thị truyện lại lưu dấu rất nhiều đặc thù của phong hóa thời Lý – Trần, như : Tục nhuộm răng đen, tục cắt tóc xăm mình, tục nam đóng khố và nữ mặc váy…

Không chỉ vậy, ẩn sau những hình tượng đậm màu siêu nhiên và các mối liên hệ nhân vật chằng chịt là sự phản ánh đời sống chính trị – tín ngưỡng của thời Trần. Tỉ dụ : Nguồn gốc Hoa Nam của các hoàng đế Lý – Trần khá giống truyền thuyết khai sinh Hùng Vương, thế lực người Thái qua hình ảnh Âu Cơ, cuộc chiến Sơn Tinh – Thủy Tinh tương ứng với mối quan hệ An Nam – Champa…

Sự xuất hiện Hồng Bàng thị truyện dĩ nhiên có những căn nguyên chính đáng và cụ thể, nhưng các tác giả của nó chỉ có thể tận dụng được những chất liệu sẵn có từ bối cảnh đương thời. Họ không thể nào biết được chuyện của quá khứ – nhất là quá khứ cách đó mấy ngàn năm.

萬國人物圖巻·交趾國

Họa phẩm Giao Chỉ quốc (交趾國 / 交趾国) trong sách Vạn quốc nhân vật đồ quyển (萬國人物圖巻 / 万国人物図巻), ấn hành tại Nhật Bản năm 1645, được cho là mô tả người An Nam thời Lê sơ.

Trước có đọc một tài liệu của học giả hải ngoại, trong đấy, người này phân tích mọi biểu hiện của ngôn ngữ và sự tích Trung Hoa cũng như Việt Nam để cố chứng minh, “người Trung Hoa” hiện nay không có liên hệ gì với nền văn minh Trung Nguyên và “người Việt Nam” mới là chủ nhân đích thực của văn hóa Trung Nguyên. Tỉ dụ : Khẩu ngữ “xất bất xang bang” được giải thích là dấu vết của trận thủy chiến Xích Bích trong tâm khảm người Việt.

Tựu trung, lịch sử có nhiều cách nhận diện, nhưng không có cách nào coi văn chương đồng nghĩa với lịch sử.

Sơn Nam Tử

Advertisements
Categories: ❀ VĂN SỬ | Nhãn: | Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Điều hướng bài viết

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

%d bloggers like this: