Luận về sự yêu ghét của sĩ lâm Bắc Hà


Đám văn nhân tài tử Bắc Hà thảy đều căm ghét triều Tây Sơn, tiêu biểu có Phạm Đình Hổ, Nguyễn Du, Phạm Thái… Không hẳn vì âm đức của triều Lê trung hưng còn vững mà do tân triều đối xử với họ quá tàn bạo, nếu không nói là nhiều phần hạ nhục sĩ khí.

武官榮歸圖

Nhưng xét rằng, đàn ông đàn bà thời Lê trung hưng nức tiếng là dâm loàn, như Phạm Đình Hổ (范廷琥, 1768 – 1839) còn quan hệ tình ái với cả thiếu nhi. Bởi vậy, một ngoại lực kiềm chế sự sa đọa là cần thiết, và đó là tất yếu. Cho dẫu triều Tây Sơn có tồn tại lâu thêm thì mức độ hà khắc khó mà cởi bỏ, thế nên triều Nguyễn thời sau tuy phủ nhận sự chính danh của triều Tây Sơn nhưng luật pháp và Nho phong của triều đại này càng chặt chẽ hơn.

Dẫu sao, mối hiềm khích của người Bắc Hà với các triều đại có nguồn gốc phía Nam thì dai dẳng đến hết thế kỷ XIX, thời Tự Đức (嗣德帝, 1829 – 1883) mà còn có Cao Bá Quát (高伯适, 1809 – 1855) mưu tính khôi phục triều Lê (tuy bất thành). Sự hiềm thù này thậm chí gây ảnh hưởng đến chính kiến của một vài sử gia Tây học, như Trần Trọng Kim (陈仲金, 1883 – 1953) vậy.

Sơn Nam Tử

Advertisements
Categories: ❀ VĂN SỬ | Nhãn: | Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Điều hướng bài viết

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: