[Nam Ông mộng lục – 20] Trung trực thiện chung


忠直善終

范遇、范邁,本姓祝氏,交趾莊仁人也,兄名堅,弟名固,皆少年登高科,有才名。至正間,在陳明王,歷官清要,王以祝氏古無顯人,乃攺祝堅為范遇,固為范邁。王叔父為上宰,傳國柄,不避嫌疑,且與宰執有隙,適仇人上變告,誣搆上宰,國相率百官彈劾,議置大辟,獨范邁為御史中丞,固請緩獄慎刑,時上宰被收,而家臣寮屬、親戚奴僕下獄殺戮甚衆。邁連上諫疏,面折法司,辯析冤屈,人主威怒之前,力爭不巳。王叔既幽死,後得誣搆實跡,坐其姦人,王甚慚愧,追贈叔父極隆,乃賜邁詩云:「臺烏久矣噤無聲,整頓朝綱事匪輕,殿上昂藏鷹虎氣,男兒到此是功名」。尋遷叅知政事,在政府多年,有清名。一日微恙,索筆題詩云:「自從謫落下人間,六十餘年一瞬看。白玉樓前秋夜月,朝真依舊傍闌干」。書畢,擲筆而逝。有《鏡溪詩集》行于世。遇亦廉正能文,與弟齊名,官至審刑院使而卒。

王羲之觀鵝圖1 (錢選)

Trung trực thiện chung

Phạm Ngộ, Phạm Mại nguyên họ Chúc, người Lị Nhân đất Giao Chỉ. Anh tên Kiên, em tên Cố, tuổi trẻ đã đỗ đạt lớn, có tài danh. Khoảng niên hiệu Chí Chính, làm quan cho Trần Minh vương, trải nhiều trọng chức. Vương cho họ Chúc trước không có người hiển đạt, bèn đổi Chúc Kiên thành Phạm Ngộ, Cố thành Phạm Mại.

Vương thúc làm Thượng tể, nắm quyền bính, không ngại hiềm nghi, lại xích mích với Tể chấp. Bỗng có kẻ thù dựng chuyện cấp biến, tâu lên vu cáo Thượng tể. Tướng quốc kéo trăm quan đàn hặc, kiến nghị tử hình, riêng Phạm Mại làm Ngự sử trung thừa, cố xin từ từ xét xử thận trọng việc hình. Khi Thượng tể bị bắt, đến gia thần liêu thuộc thân thích tôi tớ đều bị tống giam, giết tróc rất nhiều. Mại liên tiếp dâng sớ can ngăn, trước mặt bẻ bác pháp ti, biện luận phân tích nỗi oan khuất, tranh cãi không thôi trước uy giận của chúa. Vương thúc bị giam chết. Sau, được bằng chứng đáng tin về sự vu cáo, bắt giam kẻ gian, vua rất thẹn sợ, truy tặng thúc phụ cực hậu. Bèn ban cho Mại thơ rằng :

Ô đài cửu hĩ cấm vô thanh,
Chỉnh đốn triều cương sự phỉ khinh.
Điện thượng ngang tàng ưng hổ khí,
Nam nhi đáo thử thị công danh.

Rồi chuyển làm Tham tri chính sự. Ở trong chính phủ nhiều năm, có tiếng tăm. Một hôm ốm nhẹ, cầm bút đề thơ rằng :

Tự tòng trích lạc hạ nhân gian,
Lục thập dư niên nhất thuấn khan.
Bạch Ngọc lâu tiền thu dạ nguyệt,
Triều chân y cựu bạng lan can.

Viết xong, buông bút mà qua đời. Có Kính Khê thi tập lưu hành ở đời. Ngộ cũng liêm chính, giỏi văn, tên tuổi ngang với em. Làm đến Thẩm hình viện sứ thì mất.

【Lê Trừng. Nam Ông mộng lục

Advertisements
Categories: ♥♥ Văn chương chí | Nhãn: | Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Điều hướng bài viết

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: