Văn giả qua các thời đại


Dung Trai tùng thoại (慵齋叢話 / 용재총화) là nhan đề tuyển tập 324 bài ký bằng Hán văn của tác giả Thành Hiện (成俔 / 성현, 1439 – 1540), được viết trong khoảng thời gian 1499 – 1504. Trứ tác này là pho tư liệu quan trọng và đầy hấp dẫn về bối cảnh Triều Tiên giai đoạn đầu triều Lý. Dưới đây là một bài ký qua bản dịch của Đào Thị Mỹ Khanh.

오로회첩도 (유숙)

Văn chương ở nước ta bắt đầu phát triển từ thời Thôi Trí Viễn. Thôi Trí Viễn từng sang nước Đường thi đỗ và trở nên nổi tiếng, hiện nay ông được thờ ở văn miếu. Những tác phẩm văn chương mà Thôi Trí Viễn để lại cho thấy ông rất thông thạo về thi phú, nhưng ý nghĩa trong thi phú của ông thì không được tinh tế cho lắm. Tác phẩm “Tứ lục văn thể” cho thấy tài năng của Thôi Trí Viễn nhưng ông đã không tổng hợp được các thuật ngữ. Văn chương của Kim Phú Thức phong phú nhưng không rực rỡ. Còn văn chương của Trịnh Tri Thường xán lạn nhưng lại không được nhiều người biết đến. Lý Khuê Báo có khả năng gieo vần nhưng ông không gặt hái được nhiều thành quả trong sự nghiệp thi phú. Lý Nhân Lão là người lão luyện trong văn chương nhưng ông lại không thể mở rộng sự nghiệp. Lâm Xuân tỉ mỉ nhưng không đạt được nhiều thành tựu trong sự nghiệp văn chương. Còn văn chương của Giá Đình tuy chính xác nhưng lại không thoải mái. Ích Trai lão luyện trong văn chương nhưng không đặc sắc. Đào Ấn bản tính ôn hòa nhưng thiếu sâu sắc. Còn văn chương của Phố Ấn thì thuần túy và không có gì đặc biệt. Tam Phong thì phô trương và thiếu kiềm chế. Thi văn của Mục Ấn được nhiều người khen ngợi và ông cũng đạt được nhiều thành tựu trong sự nghiệp văn chương. Tuy nhiên, Mục Ấn có nhiều tật xấu và cẩu thả nên không tuân thủ được niêm luật của văn chương nước Nguyên, như thế làm sao có thể sánh với Đường Tống ? Dương Thôn và Xuân Đình am tường đại đề học nhưng không bì được Mục Ấn. Văn chương của Xuân Đình lại càng tệ hơn.

Ban đầu vua Thế Tông mở Tập Hiền điện để tiếp đón các học giả, lúc bấy giờ có Thân Thúc Chu tự Cao Linh, Thôi Hằng tự Ninh Thành, Lý Thạch Hanh tự Duyên Thành, Phác Bàng Niên tự Nhân Tẩu, Thành Tam Vấn tự Cẩn Phủ, Liễu Thành Nguyên tự Thái Sơ, Lý Khải tự Bá Cao, Hà Vĩ Địa tự Trọng Chương. Họ đều là những học giả nổi tiếng một thời. Nét chữ của Cẩn Phủ hào phóng và không câu nệ, nhưng ông không giỏi thi phú. Trọng Chương giỏi đối sách văn hay sơ chương nhưng không biết làm thơ. Thái Sơ được biết đến như một thiên tài nhưng kiến thức lại không rộng. Nét chữ của Bá Cao nổi tiếng là trong sáng và thông thái, thi phú của ông cũng khá tinh tế. Giới học giả đều gọi Phác Nhân Tẩu là kẻ đa tài, vì ông thông thạo kinh thuật, văn chương và cả bút pháp. Nhưng tất cả các học giả ấy đều bị sát hại và văn chương của họ không được phổ biến rộng rãi.

Ninh Thành thông thạo tứ lục văn, còn Duyên Thành thì thông thạo văn khoa. Cao Linh một thời được mọi người kính nể về đạo đức và văn chương. Sau Cao Linh có Từ Đạt Thành, Kim Vĩnh Sơn, Khương Tấn Sơn, Lý Dương Thành, Kim Phúc Xương và huynh trưởng tôi. Nét chữ của Đạt Thành đẹp đẽ và rực rỡ, Đạt Thành bắt chước bút pháp của Hàn Thoái Chi và không ai có thể viết đẹp như ông ; Đạt Thành từng giữ chức Văn hành suốt một thời gian dài. Còn Vĩnh Sơn mỗi khi đọc sách đều sao chép lại và qua đó ông học được nhiều kiểu chữ ; bởi vậy mà nét chữ của Vĩnh Sơn hùng hồn khỏe khoắn, không ai có thể địch lại ông. Tuy nhiên, do thiếu kiềm chế trong tính cách nên Vĩnh Sơn thường gieo vần sai và nhiều bài thơ của ông không đúng cách. Thi văn của Tấn Sơn tao nhã và tự nhiên nên ông nổi tiếng nhất trong giới học giả thời bấy giờ. Chữ viết và thi phú của Dương Thành tất cả đều đẹp ; nét chữ của Dương Thành tinh xảo như được mài rũa thận trọng, không hề có dấu vết sửa chữa. Huynh trưởng tôi thì học theo bút pháp thời Mãn Đường nên nét chữ trong thi phú của anh lưu loát như nước chảy, dịu dàng như mây trôi. Phúc Xương có tư chất bẩm sinh vì trưởng thành từ sớm, và ông đã học theo phong cách của Ban Cố nên nét chữ của Phúc Xương khá điêu luyện. Khi biên soạn Thế Tổ thực lục, chính Phúc Xương đã tự chép lại các việc.

Đấy là danh trạng của các văn sĩ nổi tiếng một thời và tỏa sáng trong nền văn học nước ta qua các thời đại.

我國文章始發揮於崔致遠。致遠入唐登第。文名大振。至今配享文廟。今以所著觀之。雖能詩句而意不精。雖工四六而語不整。有如金富軾能贍而不華。鄭知常能曄而不揚。李奎報能裨闔而不歛。李仁老能鍛鍊而不敷。林椿能縝密而不潤。稼亭能的實而不慧。益齋能老健而不藻。陶隱能醞藉而不長。圃隱能純粹而不要。三峯能張大而不檢。世稱牧隱能集大成。詩文俱優。然多有鄙疏之態。准乎元人之律且不及。其可擬於唐宋之域乎。陽村春亭雖秉文柄。不能及牧隱。而春亭尤卑弱。世宗始設集賢殿。延文學之士。有如申高靈崔寧城李延城與朴仁叟成謹甫柳太初李伯高河仲章。皆擅名一時。謹甫文瀾豪縱。而短於詩。仲章長於對策疏章。不知詩。太初天才夙成。而其覽不博。伯高淸穎英發。詩亦精絶。然儕輩皆推朴仁叟爲集大成。謂其經術文章筆法俱善也。然皆被誅。其所著不顯於世。寧城精於四六。延城能爲科擧之文。而惟高靈文章道德。一代尊仰。繼躅者徐達城金永山姜晉山李陽城金福昌及我伯氏而已。達城文章華美。而其爲詩專倣韓陸之軆。隨手輒艶麗無雙。久掌文衡。永山讀書必誦。故能得文之軆。其文雄放豪健。人無與爭其鋒。然性無檢束。故詩之押韻。多錯不中窼臼。晉山詩文典雅。天機自熟。於諸子最爲精絶。陽城詩文俱美。如巧匠雕鐫。自無斧鑿痕。伯氏之詩。得晩唐軆。如行雲流水之無礙。福昌天資早成。以班固爲準。爲文老健。嘗編世祖實錄。大抵敍事多出其手。此數子皆善嗚。而一代文學彬彬矣。

Advertisements
Categories: ♥♥ Văn chương chí | Nhãn: | Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Điều hướng bài viết

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: