Tuẫn táng


Hỏi : Nước ta xưa có tục tuẫn táng (殉葬) như thường thấy ở Trung Hoa không ?

周頌清廟之什圖3 (馬和之)

Đáp : Theo Toàn thư, khi Linh Nhân hoàng thái hậu Ỷ Lan mất vào năm 1117, triều đình có bắt ba thị tì chôn theo, đến năm 1128 khi Lý Nhân Tông đế mất lại cho hỏa thiêu các thị tì theo. Còn việc bà hậu Thượng Dương và 72 thị tì chết là hệ quả tranh đấu nội cung chứ không can hệ gì tới tục tuẫn táng. Việc tuẫn táng thì nước ta có cũng là truyện thường vì xưa cái gọi là nhân quyền chưa ai biết, thêm nữa, thời Lý Trần vẫn còn chế độ nô lệ, dẫu rằng không nặng nề và chỉ bó hẹp trong khuôn khổ gia trưởng, nhưng thân phận nô lệ thì đâu chẳng như nhau, nếu chủ có bắt chết theo thì cũng phải chịu thôi. Tuy nhiên, xét tục tuẫn táng ở nước ta chỉ được ghi nhận rõ ràng trong sử liệu có mấy lần (điển hình là hai vụ như mình kể trên), các nguồn tư liệu khác cả trong và ngoài nước cũng như kết quả khảo cổ học đều không cho thấy nhiều thông tin về việc này. Như vậy có thể tạm kết luận, nước ta từng có tục tuẫn táng, nhưng không phổ biến và cũng không diễn ra thường xuyên, khó trở thành một hình thái lễ nghi, cũng không phải là một tiêu chí cần có trong mọi tang lễ. So với tục tuẫn táng ở các xã hội chiếm nô Á Âu hoặc thời Xuân Thu Chiến Quốc ở Trung Hoa thì còn nhẹ nhàng lắm. Cũng nên đề cập một chút tới tục tuẫn táng ở Champa, nó là một nghi thức quý phái nhưng thảng hoặc mới diễn ra thôi, theo lệ khi vua mất thì chỉ bà vợ cả mới tuẫn táng theo và bà ta ít nhiều phải có huyết thống Champa ; thế nên mấy năm trước nhiều người ngờ vực liệu bà Huyền Trân có đủ tư cách để được táng theo chồng không và thực ra cuộc trốn chạy của bà do nguyên cớ nào, vì bà chỉ là vợ lẽ (vợ cả của vua Chế Mân là quận chúa Tapasi của Java, sau khi ông mất thì bà trở về cố quốc, cũng là thông lệ hồi đó). Dẫn ra để thấy, tục tuẫn táng có vẻ kém quan trọng ở các xứ sở phía Nam Trung Hoa vậy.

Nguyễn Văn Hiệu

Advertisements
Categories: ❀ VĂN SỬ | Nhãn: | Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Điều hướng bài viết

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: