Văn hóa lớn, văn hóa nhỏ


Triều Dương : Tạ Chí Đại Trường vừa tạ thế ở Sài Gòn, ông à !

Nhà sử học Tạ Chí Đại Trường qua đời

Long Vân : Kể ra, ổng sống thế là đáng ngưỡng mộ rồi.

Triều Dương : Kết thúc một đời người, chí ít là cũng có vài công trình đáng kể.

Long Vân : Đừng đùa chớ, ở Bắc có một nhân vật dạng vô tiền khoắng hậu là Trần Quốc Vượng, thì ở Nam là Tạ Chí Đại Trường. Ông thấy có anh nào điên đến mức đang giữa thời chiến mà đi điền dã Bình Định để khảo cổ không ?

Triều Dương : Thế mới xứng danh Tạ Chí Đại Trường !

Lịch sử nội chiến ở Việt Nam từ 1771 đến1802

Long Vân : Hồi đó Bình Định là đất dữ, liên quân phải cử đám Đại Hàn đến đó trấn, thì ông phải biết khốc liệt thế nào rồi đấy. Thế mà dạo đó ông Tạ cho ra đời cuốn sách về nhà Tây Sơn, lại là sách phản biện.

Triều Dương : Cuốn đó giờ được tái bản rồi, sau một thời gian cấm. Nhưng không thể phủ nhận một điều là, Tạ Chí Đại Trường là một hình ảnh tiêu biểu của giới tinh hoa sử học miền Nam lúc bấy giờ.

Long Vân : Thật sự ra, bất cứ cái gì chống lại thời đại đều có phẩm chất cao. Mấy ông như kiểu Phạm Văn Sơn chuyên ngồi bàn giấy tưởng tượng về sử.

Triều Dương : Ừ, mà công việc điền dã không phải đơn giản đâu, nhất là trong thời chiến.

Long Vân : Nói chung thì giới học giả Á Đông xưa nay rất ít người chịu ra khỏi bàn giấy.

Triều Dương : Tư Mã Thiên chu du đây đó, nhưng Sử ký thì cũng không hẳn là sử liệu đúng nghĩa, lúc đó sử học còn sơ khai đối với người Á Đông.

Long Vân : Tôi cũng thấy buồn cười, nhiều người cố tưởng tượng về di sản văn hóa thời Lý Trần, hoặc Lê Nguyễn, rồi bảo đồ sộ lắm. Mà kể cả số lượng nhiều, thì chất lượng cũng đâu có cao ?

Triều Dương : Nói chung Việt Nam nhỏ bé lắm ! Văn hóa có thể nói là đa dạng, không kém cạnh gì các nước đồng văn… trừ thiên triều, nhưng về sử liệu thì đúng là vừa nghèo nàn vừa thiếu chất.

Les tirailleurs Indochinois

Long Vân : Để tạo ra một nền văn hóa lớn cần rất nhiều yếu tố ! Thực sự ra, thời đại nào cũng vậy. Trên tầm thế giới chỉ có vài quốc gia đáng gọi là văn hóa lớn thôi, nhưng phẩm chất của các quốc gia đó ít nhiều phải khác và hơn đa số, có thể nói là dạng đặc biệt. Tôi lấy thí dụ như Pháp, nó có một thể chế chính trị tự do và vững vàng, đã thế lãnh thổ ở chính giữa Âu châu và không bị bịt kín, cho nên 1 là hưởng hòa bình lâu dài, 2 là giao lưu được dễ dàng với nhiều nền văn hóa khác. Hồi trước 1930s thì vị thế này lại là Đức, tại vì lúc ấy xung quanh nó không có kẻ thù, trong khi bây giờ có Nga kè kè ở bên – ít nhiều bị kiềm chế, bảo sao Pháp lấn lướt. Ông thấy đó, nước Pháp rất dễ sống, lại không có sự kỳ thị và càng không coi ai là kẻ thù. Đây chính là đặc thù của những nền văn hóa lớn. Dkm chớ, giờ hỏi dân Việt Nam coi, kỳ thị vùng miền này, rồi bài Tàu này, dek bao giờ lớn được.

Triều Dương : Văn hóa lớn mới du nhập, chấp nhận sự khác biệt được. Chưa kể, nói Pháp là nền văn hóa lớn tôi thấy rất hợp lý, chứ Mỹ tuy là siêu cường nhưng văn hóa Mỹ mang tính chính trị nhiều hơn, chứ nội tại Mỹ là xứ phân biệt kỳ thị cũng rất ghê gớm. Mà cái tinh vi là nó không phải lúc nào cũng kỳ thị ra mặt, lại bằng việc tước đoạt, hạn chế quyền lợi, chia thành phần chủng tộc ra. Trong khi đó, một tuần ở Paris của tôi không phải là nhiều, nhưng quan sát các sắc tộc sinh cư cùng nhau, chí ít cũng thấy được sự bao dung của văn hóa Pháp. Dù vẫn có sự phân chia tầng lớp, giàu nghèo nhất định nhưng đó là yếu tố xã hội, chứ sự kỳ thị phân biệt chủng tộc thì tôi có thể cảm nhận gần như là không có. Một đám trẻ đủ trắng, đen, Á, Phi, Ả Rập các kiểu được cô giáo dẫn đi chơi tháp Eiffel, khác hẳn cái môi trường tôi được chứng kiến ở Mỹ.

Advertisements
Categories: ☺ TÙNG THOẠI | Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Điều hướng bài viết

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

%d bloggers like this: