Về bản sắc, hay là về bài viết “Đền Bạch Mã và tục thờ Mã Viện”


Triều Dương : Dm, chính trị thối nát đến mức phủ bóng lịch sử, điều phải nói là khắm nhất trong tư duy Á Đông.

Kình Văn : Không gọi thối nát được, mà là xác lập cách nhìn mới về các vấn đề văn sử.

Triều Dương : Thực ra nó thể hiện sự thối nát đấy, vì cách nhìn đó một khi đã dối trá thì mãi phải duy trì như vậy.

Đền Bạch Mã và tục thờ Mã Viện (Vinhhuy Le)

Kình Văn : Người Albania là cộng đồng thuần Âu duy nhất theo Hồi giáo, nhưng họ lại có lịch sử sắc tộc hàng ngàn năm đó thôi, tổ tiên là dân Illyria từng làm lính legion cho La Mã. Thực ra việc phân biệt Việt-Hán chỉ bắt đầu từ 1978 thôi ; năm đó ở trường tôi có vụ giảng viên và sinh viên đem hết sách do Trung Cộng viện trợ ra sân trường đốt, mà bây giờ ngẫm lại ai cũng thẹn. Nhưng mà từ 1980s về trước, tôi nghe rằng trong sách giáo khoa vẫn có một thi phẩm về tích Mã Viện tuổi đã cao xin vua đi chinh phục Nam Man, ông ta phóng ngựa ra trước sân rồng cho nó lồng lên, hí vang để chứng minh mình còn tráng kiện. Thế nên hình ảnh Mã Viện trong quan niệm cổ thường gắn liền với ngựa và biểu thị chí trai.

Triều Dương : Các nước Hi Lạp hóa đều có quyền coi Alexandros Đại Đế là lãnh tụ của họ. Vì lịch sử luôn chứa yếu tố giao thoa mà, chính quốc không phải lúc nào cũng có tư cách độc quyền văn hóa.

Kình Văn : Trước giờ tôi có biết Đông Kinh tứ trấn cụ thể thờ những ai đâu, ngày trước làm gia sư ở khu Kim Liên hỏi đền thờ ai mà người quanh đó còn chả rõ. Nhưng chắc chắn, người xưa lập đền không phải để trổ tài xây cất hay ngắm nghía, mà ắt có nguyên cớ vững vàng, vì trước đây vấn đề tâm linh người ta kiêng lắm, không dám qua loa. Tuy nhiên, cái vấn đề “bản địa hóa” thần quỷ cũng bắt nguồn từ trò chơi chính trị kiểu Quốc Xã thôi.

Triều Dương : Tâm linh thì cũng song hành chính trị, nhưng khi thời gian trôi qua thì nó được chấp nhận dưới tư cách một nét văn hóa và chứng cớ lịch sử cho một giai đoạn cũ. Đức Quốc Xã hay dùng hình ảnh chư thần trong huyền thoại Bắc Âu, dù văn hóa Đức có liên quan quái đâu. Cũng như cán cờ với hình con đại bàng đậu trên vòng nguyệt quế bọc lấy câu thập tự, bên dưới đủ các loại tên như Adolf Hitler, các tiểu bang, hoặc “Blut und Boden”, hoặc “Blut und Ehre”… chả đú La Mã còn gì, thay cái cụm từ SPQR thôi.

Gautag der NSDAP. Weimar, Thüringen, Oktober 1938

Kình Văn : Thì người Kinh tự đồng nhất mình với các tín ngưỡng và tập quán Mường đấy thôi ; dù Mường cũng có năm bảy nhóm, lớn nhất là hai cộng đồng Hòa Bình và Thanh Hóa mà lối sống khác hẳn nhau. Cộng đồng Đức vốn hình thành từ Thánh chế La Mã thôi, nhưng để có nước Đức hầu như đồng nhất sắc tộc là thế kỷ XVIII trở đi. Cho nên cũng tương tự người Kinh – sắc tộc vốn xác lập muộn hơn thế kỷ XVIII là cùng, họ tự gắn mình với một hệ thống tâm linh – văn hóa có sẵn nào đấy thay vì phải khổ công sáng tạo.

Triều Dương : Uh, nhưng Đức nhờ tư tưởng Völkisch nên mãi khi Phổ trỗi dậy thì mới rõ ràng bản sắc, nhất là khi đá Áo khỏi liên bang. Tựu trung, Đức là một dân tộc tuy lâu đời nhưng bản sắc thì cực trẻ. Kinh tộc thực ra cũng là từ phiếm chỉ thôi, nhiều thành phần Mường Thái Nùng khi bị đồng hóa thì tự nhận là Kinh, nên thời Hậu Lê mới sinh ra cái thứ gọi là Hùng Vương chứ.

Kình Văn : Theo quan niệm cũ, muốn có một sắc tộc thì phải chung một thủy tổ, nhưng thực tế chứng minh điều đó hầu như bất khả, vì thời gian và các biến cố sẽ gây nên sự hỗn độn. Mje, nhất là sau sự biến Nam Chiếu thời Hậu Đường, An Nam thiếu dân đến mức phải “nhập khẩu” nô lệ từ tứ phía. Giống hệt La Mã xửa xưa vậy, không có các cộng đồng khác bổ sung thì lấy đâu ra nô lệ, lính tráng, và thế là dần hòa huyết cmnl.

Triều Dương : Dĩ nhiên, cứ hình dung khi La Mã tan rã thì đám nô lệ đông đảo với đủ thứ nguồn tạp chủng sẽ kết hôn với dân bản địa và làm mu lờ ý nhầm lu mờ hết ranh giới đẳng cấp hoặc sắc tộc.

Kình Văn : Thậm chí đám đó sẽ trở thành tầng lớp thống trị mới, và sẽ định hình bản sắc cũng như cách nhìn quá khứ theo lối khác.

Triều Dương : Nên thực ra dân Ý có gene Tiểu Á, Balkan, Bắc Phi, thậm chí Sicilia từng có thời là đất Hồi giáo nên đầy máu hung hăng bạo động cũng là dễ hiểu. Cách nhìn lịch sử như vậy gần như ít được giảng học ở Việt Nam.

SA Donation postcard

Advertisements
Categories: ❀ VĂN SỬ | Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Điều hướng bài viết

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

%d bloggers like this: