Phiếm về nhạc thính phòng


Kình Văn : Bài ca không quên 2016 ~ Chả biết toa coi ở Nhà hát Lớn thế nào, chớ moa thấy giọng thô lắm. Vả lại, đúng quy thức thính phòng cổ điển là hạn chế tối đa các phương tiện kỹ thuật cao, điển hình là microphone.

Festivity given by Louis XIV to celebrate the conquest of Franche-Comté at Versailles in 1674. First day, Wednesday 7 July, performance of the opera by Quinault

Nguyễn Văn Hiệu : Cái này tớ rõ rồi. Nhưng bản chất BCKQ lại là chương trình phát sóng cho cả đối tương khán giả không chuyên, nên người ta phải trang bị mic cho các ca sĩ, à không phải, đúng ra là trang bị mic cho khán giả. Vì cậu thấy NSND Quang Thọ rồi chứ, tớ đã xem không dưới 10 lần các buổi hòa nhạc có bác Quang Thọ hát, tớ dám khẳng định luôn là bác ấy có thể hát dù già đi nữa mà cóc cần mic. Tớ ngồi tầng 3 góc cuối vẫn nghe được, nhưng chính cái mic khiến âm thanh có phần khác đi đó. Vì nó vốn để trang bị cho các ca sĩ nhạc nhẹ tham gia chương trình, nhưng chả nhẽ lại có người dùng mic có người không, nên đành phải đưa mic cho cả người cóc cần như Quang Thọ, Đăng Dương.

Kình Văn : Cụ Quang Thọ độ này mất chất lắm rồi ; nhưng vòm họng của cụ vẫn là hiếm ở Việt Nam, đó là do quá trình khổ luyện ghê gớm. Tớ ghét nhất là đám ca sĩ từ đầu thập niên 2000 trở đi, dù là thính phòng – như con bé Phạm Phương Thảo – hát hò mà cứ nhấn mạnh chữ “ch”.

Nguyễn Văn Hiệu : Tớ cũng không thích Phạm Phương Thảo, tớ khoái Tạ Minh Tâm cơ. À mà đoạn tớ cho hay nhất là cái khúc hợp xướng Cùng anh tiến quân trên đường dài ở 1:07:10 đến chỗ Đăng Dương hát Đất nước ở 1:12:35 ấy. Cả Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam hòa nhịp bộ dây chơi như lên đồng, đặc biệt chú ý chị Trịnh Minh Hiền mặc váy xanh da trời ấy, chị chính là concertmistress của VNSO đó. Tớ có vinh dự được nghe chị ấy chơi tứ tấu đàn dây mấy lần rồi.  À, “concertmistress” tức là người chỉ huy bộ dây của dàn nhạc và đứng sau nhạc trưởng, đó cũng phải là người chơi bộ dây hay nhất.

Kình Văn : Lạy đấng Jehovah, thà đây là buổi hòa tấu nhạc cụ còn hơn. Dàn giao hưởng chơi quá hay nhưng ca sĩ thì tệ không thể tả, cảm tưởng họ tập giọng 1-2 ngày thôi ấy.

Nguyễn Văn Hiệu : Cũng không hẳn ! Tớ cho là ca sĩ không tới nỗi nào, các ca sĩ trẻ có thể yếu nhưng mà ca sĩ cao niên thì vẫn giữ tốt chất lượng. Có điều, buổi hòa nhạc tỏ ra không đồng điệu về các phần trình diễn thôi. À quên, chúc mừng năm mới, giờ mới để ý !

Kình Văn : Đúng 12:00 luôn, frohes neues Jahr ! Đây là buổi hòa nhạc không lời thì cực hoàn hảo.

Nguyễn Văn Hiệu : Hòa nhạc không lời hoặc thuần chất hợp xướng không có dụng cụ điện tử thì tốt hơn. Nhưng ít ra BCKQ cũng đã có chất lượng khấm khá hơn rất nhiều so với mấy chương trình nhạc đỏ cúng cụ hoặc pop-liveshow đương đại.

Kình Văn : Cuộc sống bây giờ quá sút, cho nên cái tinh thần không đủ khiến ca nhạc thăng hoa như thập niên 1990, dù thời đó rất khó khăn về kinh tế và phương tiện kỹ thuật.

Hush (James Tissot)

Nguyễn Văn Hiệu : Cậu muốn nghe một giọng soprano có chất lượng cao và triển vọng của thanh nhạc Việt Nam đương đại thì nghe thử chị Đào Thị Tố Loan hát đi : Người Hà Nội. Tớ từng nghe chị ấy hát trong đợt chị ấy tốt nghiệp tiến sĩ thanh nhạc ở Học viện Âm nhạc. Đây nữa : Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen. Đoạn thoại hơi sến nhưng từ đoạn chị ấy cất giọng thì rất tốt, mà lúc đóng Nữ hoàng Bóng Đêm ngân nga này chị Loan đang có thai 6 tháng.

Kình Văn : Do tiếng Việt hiện đại đấy, chớ cùng bản nhạc này cho người Việt năm 1900 ca chưa chắc hay bằng. Việt ngữ từ 1900 đến nay cứ đầy và ấm dần, nên gây cảm giác rất thô. Tớ đoán vì thể chất tăng lên.

Nguyễn Văn Hiệu : Cái này tớ cũng từng biết. Trong âm nhạc cổ điển người ta cũng đưa ra cái quan điểm là, các ca sĩ opera giỏi nhất từ thời Mozart-Beethoven-Verdi, tức là giai đoạn hoàng kim, mà xuyên không đến hiện đại thì cùng lắm chỉ hát ngang các ca sĩ opera bây giờ. Vì thứ nhất, như chính cậu nói, do sự tiến hóa về mặt ngôn ngữ thanh điệu ; bản Der Hölle Rache tớ vừa dẫn nếu hát ở thời Mozart thì các đoạn note cao huyền thoại kia sẽ đục hơn nhiều, tùy tai người thưởng mà đánh giá mỗi thời hay hoặc dở. Và hứ hai, do sự phát triển của kỹ thuật thanh nhạc và cả giải phẫu học, y tế. Ví dụ như : Soprano nữ thời Mozart là các bà cô gầy lùn hơn nhiều so với ngày nay, chưa kể họ mắc di chứng do việc mặc những chiếc áo bó eo hoặc corset quá chật khiến nội tạng, buồng phổi và khung xương sườn hẹp đi ; điều đó tất yếu có ảnh hưởng tới chất giọng, nên một số quãng ngân của họ khác soprano bây giờ.

Kình Văn : Tớ thấy lối ăn mặc đó quyến rũ mà. (^_^)

Nguyễn Văn Hiệu : Ừ thì với cậu và không với tớ, hoặc đẹp xấu với ai nữa thì tớ chưa rõ. Nhưng cái tớ đang hướng tới là lĩnh vực âm nhạc thôi, thì những cái corset đó lại thành sự cản trở… Mà, ôi chết đấy, đụng đến sở thích cái là tuôn một tràng chả để ý xem người ta có muốn nghe hay không. 

Kình Văn : Cậu nghe thử một bản thâu năm 1900 : Il est doux.

Nguyễn Văn Hiệu : Lại khoe phát, hát bởi chị Tố Loan : Martern aller Arten.  Hôm đó một trong những người ngồi dưới là tớ. Mười phút ngân nga như con chim sáo, lên xuống như những phát pháo hoa bắn trong hội chợ. Bản aria này là sự thách thức cho mọi soprano.

Kình Văn : Chậc, khủng khiếp ! Vòm họng này giữ đến 20 năm nữa thì…

Nguyễn Văn Hiệu : Thế nên trong giới opera mới có câu truyền miệng rằng, trừ phi là cao thủ còn mới vào nghề non nớt đừng bao giờ hát nhạc Wagner hoặc Verdi nếu không muốn mất giọng sớm. Wagnerian nổi tiếng Waltraud Meier còn từng nói, cách tốt nhất để hát nhạc Wagner là đ*o đụng đến nó.

Pauline Lucca

Kình Văn : Cậu đúng là pho hội điển về ca nhạc thính phòng Việt Nam đấy, có lẽ phải nhốt cậu vô lồng kiếng. Phiền cái là không hữu dụng trong nhóm Đại Đạo Trảm Phong được, Ý là không đem khai hóa cho tụi nó thì quá phí.

Nguyễn Văn Hiệu : Tớ hoàn toàn non về nhạc cổ điển. Tớ nói thành thực luôn, không hề khiêm tốn quá đâu. NhacCoDien.info ~ Cậu khi nào rảnh vào trang này, admin mới là các Hàn Lâm viện Cổ Điển học sĩ, tớ học được rất nhiều từ họ. Chứ tớ nói thực, kiến thức về lịch sử tớ còn dám kiêu ngạo vỗ ngực nghĩ mình biết này nọ, còn về nhạc Cổ Điển lúc nào tớ thấy mình cũng như con giun, mở miệng phát ngôn về Cổ Điển lúc nào cũng len lét như rắn mùng Năm vì sợ lột dốt. Giống hệt ngày xưa ông Vũ Bằng ở báo Nam Phong mấy tháng thấy các cụ soạn báo toàn bậc túc nho, bàn ngôn ngữ sành quá, nên sau này cứ mỗi lần dùng chữ Hán đều phải sợ vì lo mình không cẩn thận lại lộ cái dốt thì người ta cười bằng thích. Tớ với Cổ Điển cũng gần như thế.

Kình Văn : Tớ vẫn thưởng nhạc thính phòng đấy chớ, nhưng nhìn chung goût của tớ theo mùa. Mùa xuân nhạc tím, mùa hạ nhạc vàng, mùa thu nhạc đỏ, và mùa đông mới là cổ điển (cả Đông Tây). Và hầu như không có chỗ cho nhạc trẻ, dù một dạo cũng hay nghe Đan Trường – Cẩm Ly, Phạm Khánh Hưng, Thùy Chi.

Nguyễn Văn Hiệu : Tớ vẫn nghe được nhạc pop đương đại.  Vì thực ra nghe được Cổ Điển đâu có nghĩa là không thể nghe được các thể loại khác.

Kình Văn : Nhạc trẻ trọng lời hơn là nhạc mà, vậy mới có những “nhạc sĩ” không biết đọc nốt chớ, và một lẽ nào đó nó làm xói mòn ca nhạc hàn lâm. Thuật ngữ “nhạc trẻ” (young music) vốn của Mỹ để trỏ thứ ca nhạc bình dân kiểu Elvis Presley hoặc The Beatles ấy, sau ký giả Trường Kỳ thời Đệ Nhị Cộng Hòa dịch lại. Ban sơ họ nêu định nghĩa rằng, nhạc trẻ tức là Việt hóa các bài nhạc ngoại (chuyển lời và giữ nguyên giai điệu). Thế đấy !

Nguyễn Văn Hiệu : Tớ cần ngủ rồi.  Chào nhé ! 

Kình Văn : Đêm đầu tiên của tân kỷ nguyên. Hai chục năm nữa cậu sẽ nhớ tiếc đêm này.

 Germanyat a concert of the Berlin Philharmonic under Wilhelm Furtwängler, from the left - Hermann Göring, Joseph Goebbels, Hitler's adjutants Wilhelm Brückner and Julius Schaub, 3 May 1935
Advertisements
Categories: ♥♥ Âm nhạc chí | %(count) bình luận

Điều hướng bài viết

One thought on “Phiếm về nhạc thính phòng

  1. Pingback: Militärmusik | HOA TIÊN QUÁN

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

%d bloggers like this: