Phác họa thế giới Tây phương cận đại (phần 1)


Triều Dương : Âu châu vật vã nghìn năm mới có thể quay lại giá trị Hi La qua giai đoạn Phục Hưng. Còn trước đó, tuy có thành tựu đấy, phú cường đấy, sùng đạo đấy, nhưng cũng vô cùng độc đoán, man rợ, tăm tối, cuồng tín. Cái thời mà các hiệp sĩ, các vương triều giết nhau và giáo hội giành giật ảnh hưởng với các đế quốc lân cận. Để rồi nhiều giáo hoàng bị nhục nhã truy đuổi, bị bạo hành và sỉ nhục. Và cũng chưa có thời nào như giai đoạn đó giáo hội đầy sự mua bán chức vụ và tham nhũng. Nên khi đám Viking tràn xuống thì mặc sức cướp phá nhà thờ không ai cản nổi, cũng chính vì nhà thờ là nơi cất giấu nhiều của cải. Thế mới thấy vl !

Kình Văn : Có cả việc người Âu châu tiếp tay cho đám Hồi quốc hủy diệt Âu châu và giáo hội nữa. Đông La Mã sụp đổ chính vì các hoàng tử bị hoàng gia vùi dập, quay sang ủng hộ Hồi quốc Seljuq, nhiều ông hoàng thậm chí bị truy sát phải trốn sang đất Đột Quyết. Từ vua đến dân còn chả tin nhau, bảo nó tồn tại được không ?

Triều Dương : Tây Âu thời đó cũng nhờ Byzantine thoi thóp ở bên kia mà có thể tự do truyền đạo, cướp phá, giết nhau, và còn thả cho đám rợ Viking hủy diệt các thành thị. Nói chung là giai đoạn tăm tối nhất của Âu châu, đến giờ mỗi khi nhắc lại họ còn hổ thẹn cơ mà. Tây Âu hiện đại mới có 5-600 năm thôi chứ mấy !?

Kình Văn : Chính xác là 100 năm. Trước đó là Cận Đại, Trùng Hưng, Lãng Mạn và Phục Hưng – không được 500 năm đâu.

Triều Dương : Uh, nhưng tôi nói là tính từ Phục Hưng, vì từ đó trở đi tương đối ổn định và định hình cho đến khi thiết lập trật tự quốc gia – dân tộc sau Hiệp ước Westfahlen. Nhờ Napoléon chứ còn ai nữa ?

Kình Văn : Napoléon là người “vẽ” bản đồ Tây Âu, còn Stalin Đông Âu. Tất nhiên “vẽ” bằng súng. 💂

Triều Dương : Di sản của mọi Alexandros thì tiếc là bị đám Ả Rập với Mông Cổ, Đột Quyết thay thế hết, chứ không từ Tiểu Á đến Ba Tư giờ vẫn thông dụng Hi Lạp ngữ. Cơ bản vì Alexandros tồn tại để lưu danh thôi, hắn chết thì đế quốc của hắn cũng chóng rã. Và đó cũng là triều đại gốc Âu duy nhất thiết lập được đế quốc rộng nhất, chứ đám Mông Cổ sau này dù nện hết Á Âu nhưng phải tách thành 4 hãn quốc mới giữ được.

Kình Văn : Tôi nói rồi đó, dù gì Âu châu, Trung Đông và Bắc Phi vẫn là anh em sinh ra từ cái bọc La Mã.

Bonaparte devant le Sphinx (Jean-Léon Gérôme)

Triều Dương : Đám Ba Tư sau này cải sang Hồi giáo, chúng nó cạnh tranh ngược lại với đám mọi Ả Rập. Ông thấy đấy, dù Hồi giáo nguyên thủy rất ít sắc thái chủng tộc, nhưng sau đế quốc Hồi giáo ngày càng chia rẽ.

Kình Văn : Hồi giáo kiểu Ba Tư hóa ra lại mềm mỏng phóng khoáng hơn Arab, nhưng Bái Hỏa giáo bỏ đi là đúng vì nó có quá nhiều hủ tục gần với thuật phù thủy.

Triều Dương : Vì đám Arab thiểu số nắm quyền, còn đám Cận Đông và Ai Cập thì đéo có gì. Trong khi đó, đám Ba Tư ý thức được di sản đế quốc của mình, nhưng nhờ chủ động hoặc bị cưỡng bức cải đạo mà Hồi giáo Shia có được sự huy hoàng như thời Cyrus Đại Đế. Ba Tư văn hóa mạnh và cao hơn mọi Arab nhiều, khiến một thời gian dài Makkah và Madina trở nên vô giá trị. Ba Tư và Y Lạp Khắc thực sự như một thế lực.

Kình Văn : Căn bản thì không có ranh giới văn hóa – lịch sử giữa Iraq và Iran. Chẳng qua lãnh thổ Iraq phân tán quá, Iran đéo kiểm soát được nên bỏ mặc.

Triều Dương : Còn sau này lãnh đạo thế giới Hồi giáo là Ottoman. Đám mọi Đột Quyết di cư từ Trung Á còn hay hơn bọn Arab bản địa. Thế giới Arab chỉ thực sự phục hưng nhờ dầu hỏa từ thế kỷ XX thôi, chứ trước đây Ottoman vẫn là bá. Nếu nói về thuật trị quốc thì đám Đột Quyết còn chất hơn Mông Cổ ; Mông Cổ ngoài Nguyên triều thì 3 hãn quốc còn lại sida cả. Nên dù sau này Saudi Arabia có phục hưng thì Ai Cập và Đột Quyết vẫn là trung tâm văn hóa của thế giới Hồi giáo.

Kình Văn : Có lẽ vì thế mà trụ sở Liên đoàn Arab lại là Cairo, dù đáng lý phải là Madina.

L'arabe et son corbeau (Jean-Léon Gérôme)

Triều Dương : Mà đám Do Thái ngày xưa bị cả vùng Cận Đông hiếp, bị Ai Cập trục xuất tứ tung nên sau này Cựu Ước mới trừu tượng hóa thành truyện Moshe. 🚤 Canh tranh với đám Canaan, rồi Phoenicia.

Kình Văn : Sau hòa huyết cmnr, nên gọi chung là “các hậu duệ của Israel”. Giống “đồng bào” trong Việt ngữ ấy, mang tính tín ngưỡng hơn là thực tế.

Triều Dương : 12 bộ lạc chắc có liên quan đến 12 tông đồ của Jesus, tách thành hai vương quốc Israel và Judea. Tuy nói là thờ Yahweh nhưng không phải bộ lạc nào cũng theo cả.

Kình Văn : 12 là con số tương đối thôi, giống 15 trong Lĩnh Nam chích quái. Có ý nghĩa nào đấy về mặt tâm linh.

Triều Dương : Uh thì như 12 sứ quân ấy, tôi nghĩ 12 là trảm phong vì muốn liên tưởng đến 12 tông đồ.

Kình Văn : Có thể nhiều hoặc ít hơn, nhưng nó phiếm chỉ như “500 anh em”.

Triều Dương : Sau này đám Tân Assyria bắt người Do Thái làm nô lệ đem về Babylon, lại san phẳng Thánh Điện Jerusalem, nhờ Cyrus Đại Đế mà dân Do Thái mới được hồi hương đấy chứ. Dm, trớ trêu là về mặt chính trị, Iran “tỏ ra” bài Do Thái và phủ nhận Holocaust, dù tổ tiên mấy ngàn năm trước đã giải phóng người Do Thái và tạo điều kiện cho đám con buôn đó dựng lại Thánh Điện. Nhưng rõ ràng là con số 12 bộ lạc, 10 ở vương quốc Israel và 2 ở vương quốc Judea ; nói lên sự chia rẽ của đám đó.

Kình Văn : Các nhân vật quân vương, anh hùng trong Tanakh cũng là trừu tượng hóa các bộ lạc, thành quốc nữa. Nước mình tôi tin là xưa kia cũng có lớp huyền thoại kiểu đó, nhưng sau bị thời cuộc xóa dần rồi.

Triều Dương : Sau này mấy ông chém còn sượng hơn, càng về sau sửa càng dở.

Moïse sur le mont Sinaï (Jean-Léon Gérôme)

Advertisements
Categories: ❀ VĂN SỬ | Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Điều hướng bài viết

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: